Jedną z metod podnoszenia wydajności pasiek stanowi przewożenie uli na obfite pożytki oddalone od miejsca stałego postoju pasieki. Do wędrówek z pszczołami może być użyty prawie każdy ul, po odpowiednim przystosowaniu, jednak jeśli pszczelarz nastawia się wyłącznie na gospodarkę wędrowną, to konstrukcja ula i jego wyposażenie powinna odpowiadać specjalnym wymaganiom. Najodpowiedniejsze są ule o ramkach szerokich i niskich, niezbyt dużych wymiarów i raczej lekkie. Powinny być pozbawione wystających części, aby w czasie przenoszenia transportu ich nie uszkodzić. Praktycznym zastosowaniem jest też przybicie na stałe dna i ramki poddasza. Do łączenia ruchomych elementów składowych ula używa się różnego typu listew, uchwytów i jarzem, Ule muszą być szczelne, aby w czasie transportu pszczoły nie wydostały się i nie pożądliły. Ramki powinny być unieruchomione za pomocą stałych odstępników przybitych w górnej i dolnej części ramek, gdyż kołysanie w czasie przewożenia uli może gnieść pszczoły i silnie wzburzyć rodzinę pszczelą. Jeśli ule przewozi się latem, to należy odpowiednio przygotować i jeśli pszczoły nie zajmują całego gniazda, uzupełnia się je do kompletu ramkami z woszczyną lub pustymi, przez co umożliwia się przejście na nie części pszczół, zwiększa się ogólną powierzchnię plastrów i wzmaga wentylację. Gdy silna rodzina zajmuje cały korpus gniazdowy, to przez usunięcie części powały, umożliwia się pszczołom wyjście z gniazda do poddasza lub do pustej nadstawki, którą umieszcza się na korpusie gniazdowym. W takich sytuacjach nakrywa się ul z góry ramą obitą siatką drucianą lub rzadką tkaniną workową. Otwory wentylacyjne w ściankach daszka mają być zasiatkowane od wewnątrz, przez co zapewniają pszczołom dostateczny dopływ powietrza. Jeśli chodzi o wyloty, to na czas przewozu zamyka się je szczelnie lub wstawia specjalną wkładkę (płaska skrzyneczka z siatki) w celu lepszej wentylacji ula. Podobna zasada dotyczy otworów wentylacyjnych daszka, które obite są siatką w pewnej od nich odległości. Ważną rzeczą w gospodarce wędrownej są toczki, na które ustawia się ul. Najbardziej praktyczne są składane konstrukcje, które są na stałe przymocowane do dna ula, i nie przeszkadzają w transporcie, po przybyciu na miejsce można je łatwo rozłożyć.

Niezbędne warunki do gospodarki wędrownej.
Gospodarka stacjonarna zwłaszcza dużych pasiek staje się coraz mniej opłacalna zwłaszcza w sytuacji coraz większego ubożenia pożytków pszczelich związanego z wykaszaniem łąk przed ich zakwitaniem, walką z chwastami itp. W takiej sytuacji gospodarka wędrowna staje się koniecznością, szczególnie jeśli odległość na pożytki nie przekracza 100 km, gdyż wywóz zwłaszcza małej pasieki na dalsze odległości związany jest ze zwiększeniem kosztów transportu. Na stanowiska wędrowne powinno się zabierać jedynie silne rodziny pszczele, słabsze pozostawiając na miejscu. Dobrze jest wcześniej wybrać stanowisko, gdzie zostaną postawione ule, tak aby po przybyciu szybko i sprawnie je rozlokować. Pasiekę przeznaczoną do przewozu najlepiej załadować na środek transportu o wczesnym świcie, tak aby przewóz i ustawienie uli na nowym miejscu odbyło się wczesnym rankiem. Ule powinny być na tyle pojemne aby umożliwiały utrzymanie silnych rodzin i gromadzenie dużej ilości nektaru. Konieczne jest także zaopatrzenie się w duże zapasy pełnowartościowych plastrów, które umożliwiają terminowe poszerzenie gniazd i miodni. Miodobranie w pasiece wędrownej może być przeprowadzone na miejscu w przywiezionej przenośnej pracowni pasiecznej, albo ramki z zasklepionym miodem zostaną dostarczone do pracowni stacjonarnej i tam w ogrzanym pomieszczeniu następuje odwirowanie miodu. Przy wyborze stanowiska dla pasieki wędrownej duże znaczenie ma bliskość naturalnych zbiorników wody typu staw, rzeka, studnia, gdyż donoszenie wody z większych odległości jest bardzo uciążliwe. Przed przywiezieniem uli należy teren oczyścić i wyrównać i od razu zaplanować miejsca na rozstawienie uli, na poidło oraz przenośną pracownię. Pasieczysko musi mieć dogodny dojazd, aby nie trzeba było przenosić uli na większą odległość.

Terminy przewozu rodzin pszczelich.
Ważnym czynnikiem wpływającym na opłacalność pasieki wędrownej jest odległość na jaką przenosi się pasiekę oraz krotność jej przenoszenia na kolejne pożytki w różnych okolicach. Jeśli chodzi o odległość, to należy brać pod uwagę czas przewozu i ustawiania pasieki, w taki sposób aby prace te wykonać przed wzejściem słońca. Uważa się, że przy odległości do 30 km, można zdążyć ze wszystkimi pracami w 2 do 4 godz. wtedy najlepszą porą do przewozu jest wczesny świt, który jest mniej męczący dla ludzi oraz pszczół. Stosując właściwą gospodarkę wędrowną, planuje się kolejne przewozy w taki sposób, aby pszczoły mogły korzystać z możliwie nieprzerwanego pożytku przez cały sezon. Jeżeli w okolicy stałego pasieczyska występuje dość obfity pożytek wiosenny, pierwsza wędrówka powinna nastąpić zaraz po jego zakończeniu. Zaplanowanie kolejnych przewozów pasieki wymaga dobrego zaznajomienia się z warunkami pożytkowymi danej miejscowości, do której ule mają być przewiezione, a także zorientowania się w odległościach i warunkach przejazdu z miejsca na miejsce. Jednorazowe przewozy rodzin pszczelich powinny być wykonane w takim terminie, aby pszczoły mogły wykorzystać od początku okres kwitnienia roślin pożytkowych na nowym stanowisku. Przed wywiezieniem rodzin pszczelich, pszczelarz powinien uzyskać informacje dotyczące ile pni będzie przebywało na pożytkach oraz uzgodnić z innymi pszczelarzami dokładne miejsce postoju. Ważną rzeczą jest wcześniejsza ocena danego pożytku w taki sposób, aby nie nastąpiło pszczepszczelenie danej okolicy.

Wentylacja podczas przewozu.
Podczas przewozu rodzin pszczelich na przyczepach lub samochodami ciężarowymi, szybka jazda po dobrej drodze, powoduje również lepszą wentylację uli, co ma duże znaczenie. Przewóz uli w okresie chłodniejszym np. na wiosnę jest zdecydowanie wygodniejszy dla pszczelarzy niż w okresie letnim, gdyż rodziny pszczele sš wtedy silniejsze i w gniazdach jest zwykle dużo czerwiu. Podczas przewozu może nastąpić zaniepokojenie pszczół w ulu ze względu na wstrząsy wywołane jazdą i temperaturą zewnętrzną. Taka sytuacja może spowodować nadmierne podniesienie się temperatury w ulach. Aby temu zapobiec, należy wcześniej zapewnić pszczołom więcej przestrzeni w ulu, tak aby mogły częściowo opuścić plastry. Uważa się ze na 1 kg pszczół powinno przypadać 10 cm3 wolnej przestrzeni głównie nad gniazdem. Przed wyruszeniem na wędrówkę należy wyjąć ramki zapełnione miodem oraz te w których miód jest rzadki i jeszcze nie zasklepiony. W ulach zaopatrzonych w kołnierze umocowuje się na nich siatkę drucianą lub rzadkie płótno. Jeśli pszczoły są przewożone w ulach wielkopolskich, to konieczne jest użycie specjalnych ram osiatkowanych, bądż ustawienie na części gniazdowej nadstawek lub drugich korpusów. Okienka kontrolne zabezpiecza się siatką drucianą. W okresie wiosennym pozostawia się na gnieżdzie górne ocieplenie, a ule przykrywa się daszkami, latem daszki można zdjąć i przewieżć je oddzielnie. Przy przewozach uli w gorące letnie dni należy zabrać ze sobą wodę oraz szmaty, aby w razie zaniepokojenia pszczół i niebezpieczeństwa podniesienia się temperatury w gniżdzie, spryskać siatkę wodąś, lub nakładać na nią dobrze zwilżoną szmatę. Przed wyruszeniem wyloty najlepiej zamknąć szczelnie lub zabezpieczyć je osiatkowanymi wkładkami dla lepszej wentylacji rodzin pszczelich. Ogólnie uważa się, że latem przy temperaturze powyżej 25 stopni C, przewóz pni powinien odbywać się nocą, a jeśli jest dość gorąco, to trakcie podróży należy zrobić przerwę, zdjąć ule i umożliwić pszczołom oblot.

Rodzaje transportu pszczół.
Wędrówki z pasiekami odbywają się przeważnie pzy użyciu takich środków przewozowych, jakie są dostępne dla poszczególnych pszczelarzy i zależne od ilości przewożonych rodzin. Przy dużej ilości uli niezbędnym środkiem transportu jest samochód ciężarowy, przy mniejszej przyczepy jedno lub dwuosiowe. Ponadto jeszcze niedawno przy dużych odległościach jednym ze środków transportu była kolej, ale tym rodzajem transportu można było korzystać jedynie w porze chłodniejszej ze względu na bezpieczeństwo rodzin pszczelich. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu wielu pszczelarzy korzystało z wozów konnych, na których ustawiało się formę platformy, aby zmieścić jak najwięcej uli, ale taki przewóz możliwy był jedynie na małe odległości i wymagał dużej ostrożności. Obecnie coraz częściej pszczelarze korzystają z przyczep (lawet), na których ustawiają ule jedno lub kilkukondygnacyjnie. Przewóz tym rodzajem transportu jest wygodny dla pszczelarza, bowiem przyczepę można dołączyć do samochodu osobowego, a przejazd jest w miarę szybki.

Miodobranie na wędrówkach.
Przede wszystkim miodobranie niezależnie gdzie się odbywa powinno być przeprowadzone szybko i sprawnie, niezależnie od ilości uli. Zanim rozpocznie się miodobranie należy przygotować pomieszczenie, w tym przypadku będzie to pawilon pasieczny lub przenośna pracownia pasieczna. Przy miodobraniu na wędrówkach bardzo ważnym czynnikiem jest szczelność drzwi i okien oraz czystość pomieszczenia . Ponadto wcześniej przygotować odpowiednio narzędzia do miodobrania takie jak sprzęt do wirowania, stół do odsklepiania, noże, widelec, pojemniki na miód powinny być starannie oczyszczone i wyparzone. W pomieszczeniu powinna się znajdować miska z ciepłą wodą do mycia rąk. Pracownicy zajmujący się bezpośrednio pozyskiwaniem miodu powinni być ubrani w białe fartuchy, a na głowach lekkie przewiewne czapki lub chusty. Tradycyjnie miodobranie należy rozpocząć od rodzin najsilniejszych, by zapewnić im miejsce do znosząścego jeszcze nektaru. Przebieg miodobrania będzie szybszy jeżeli wcześniej przygotujemy dwa komplety zapasowych ramek, wtedy po odebraniu miodu z magazynu miodowego, wkładamy w to miejsce ramki zapasowe. Przy pożytkach spadziowych należy pamiętać, aby nie pozostawiać miodu w gnieżdzie, jako zapasu zimowego ale odwirować cały miód. Po ostatnim wirowaniu, ramki z korpusów miodowych oraz z nadstawek oddajemy pszczołom do osuszenia. Po kilku dniach odbieramy je z uli, regulujemy wielkość gniazd i wstawiamy podkarmiaczki aby ponownie rozpocząć cykl przygotowania rodzin do zimowania i następnego sezonu.

Miodobranie na wędrówkach.
Kit pszczeli czyli propolis jest nazywany także najstarszym lekiem Słowiańszczyzny. Jest to balsamiczno żywiczna substancja powstała przy udziale pszczoły miodnej z żywiczno woskowatych wydzielin pączków topoli, brzozy, wierzby, sosny, świerku, jodły, olchy, kasztanowca, osiki, dębu, wiązu i jesionu. Służy pszczołom do uszczelnienia ula, łączenia ramek z plastrami, a także unieszkodliwiania szkodników, które wtargnęły do ula. Kit pszczeli gromadzony jest przez pszczoły od wiosny do jesieni w ilości średnio 50 gram rocznie na jedną rodzinę, dzięki zastosowaniu w ulu powałek, jego ilość zwiększa się średnio do 80 gram z jednej rodziny. Propolis najchętniej zbierany jest przez pszczoły w godzinach popołudniowych, wyłącznie w słoneczne dni, szczególnie pod koniec lata. Pozyskiwanie propolisu następuje najczęściej przez dokładne oskrobanie miejsc styku ramek, beleczek odstępnikowych lub powałem. Dużą jego ilość pozyskuje się w czasie jesiennego i wiosennego brakowania plastrów. Jego produkcję można zwiększyć stosując większe odstępy między beleczkami i ściankami ula, oraz pozostawiając szpary i wolne miejsca. W gospodarce powałowej można stosować podwójne siatki nylonowe, które umieszcza się bezpośrednio na ramkach. Można też wycinać w powałach otwory z odpowiednio dopasowanymi wkładkami z nylonowej siatki jako poławiacz kitu. Miejsca styku, a często całe otwory, pszczoły powlekają stosunkowo czystym kitem. Siatkę z zaklejonymi oczkami wkłada się do chłodziarki, ponieważ zimny i kruchy kit łatwo wtedy odpryskuje od gładkiej powierzchni tworzywa. Stosuje się też inne wkładki do pozyskiwania propolisu.

Pozyskiwanie pyłku.
Pyłek kwiatowy, to męskie komórki rozrodcze produkowane przez kwiaty w bardzo dużych ilościach. Przykładowo jeden kwiat jabłoni daje 100.000 ziaren pyłku , mniszka 240.000, orzecha leszczyny 4.000.000, brzozy 6.000.000, a kukurydzy 50.000.000. Pyłek przynoszony jest do ula przez pszczoły zbieraczki, w postaci obnóży, z których para waży od 10 do 20 mg. Pyłek kwiatowy można pozyskiwać bezpośrednio wytrząsając dojrzałe kwiatostany roślin wiatropylnych lub odbierając przynoszone przez pszczoły obnóża za pomocą tzw. poławiaczy pyłku. Dzienne zbiory pyłku kwiatowego są bardzo zróżnicowane i zależą od zasobów pożytkowych okolicy, warunków atmosferycznych i innych czynników. Uważa się że pszczela rodzina zbiera dziennie od 100 do 300 gram pyłku.

2 responses »

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s