Pszczoły zbierają przede wszystkim nektar i pyłek z roślin rosnących w okolicy pasieki. Ponadto specjalną grupę roślin stanowią te, które dostarczają pszczołom spadzi: drugiego obok nektaru surowca miodowego. Stopień wykorzystania przez pszczoły roślinności pożytkowej jest uzależniony od odległości pomiędzy pasieką a kwitnącymi roślinami. Uważa się że lot przekraczający odległość 2 km jest mało opłacalny, gdyż pszczoły zbieraczki zużywają wtedy dużo cukrów do wytworzenia energii, a ładunki nektaru są znacznie mniejsze niż przynoszone z bliższych terenów. Zasięg produktywnego lotu pszczół ma obszar nie większy niż 1,5 do 2 km czyli zajmuje powierzchnię 706 do 1256 ha. Jednak najefektywniejszy zbiór pszczoły dokonają z pożytków znajdujących się w promieniu 500 metrów od pasieki. Najlepszą byłaby więc okolica, gdzie kwitnienie pożytku ciągnąłoby się przez cały sezon czyli od wiosny do jesieni.

Ogólną ocenę bazy pożytkowej umożliwia zapoznanie się z roślinnością występującą w okolicy pasieki.

  • Wśród roślin uprawnych największe znaczenie dla pszczół mają:gryka, rzepak, rzepik, gorczyca, koniczyna, wyka, serdela, słonecznik oraz kolender i kminek, a nawet ziemniaki.
  • Z chwastów polnych miododajnych najwydajniejsze są: chaber bławatek, ostrożeń polny, kąkol, ognicha, łopucha, wyka ptasia, nostrzyk oraz żmijowiec.
  • Z drzew owocowych najbardziej nektarodajne są: wiśnia i czereśnia oraz jabłoń, z krzewów agrest i malina,
  • Z warzyw uprawnych ogórki, dynie, kapustne i cebulowe.
  • Z drzew i krzewów rosnących w mieście i osiedlach, są: lipa, akacja, klony, śnieguliczka, oliwnik wąskolistny, porzeczka złota, karagana, kolcowój.
  • Rośliny łąkowe, główne znaczenie mają motylkowe oraz chwasty: rzeżucha łąkowa, rdest wężownik, kminek, a z krzewów wierzba.
  • W lasach największe znaczenie dla pszczół mają: lipa, wierzby, klony, wišzy, jarzębina, grusza polna, dzika czereśnia, z krzewów: malina, kruszyna, jeżyna, trzmielina, leszczyna oraz krzewinki takie jak odmiany borówki, bagno, żurawina i wrzos.
  • Jeśli chodzi o spadż leśną, to jego żródłem są: jodła, świerk i modrzew.

Poniżej przykładowa ocena zasobów pożytkowych obszaru o promieniu 2 km

Okres Rośliny Powierzchnia Wydajność
miodowa
Zasoby
pożytkowe
Zasoby
ogółem
Ilość
wziątku
Wiosna Iwa …..0,7 ha .180 kg ….126 kg …..- …..-
Wiosna Klon zwykły …..1,4 ha .200 kg ….280 kg …..- …..-
Wiosna Wierzby …..7,0 ha .150 kg .1.050 kg …..- …..-
Wiosna Mniszek …30,0 ha …30 kg ….900 kg …..- …..-
Wiosna Drzewa owoc. …..6,0 ha …20 kg ….120 kg ..2.426 ..1.455
Wiosna Rzepak .180,0 ha …70 kg 12.600 kg 12.600 ..7.560
Lato Kruszyna …..8,0 ha …35 kg ….260 kg …..- …..-
Lato Malina …10,0 ha …70 kg ….700 kg …..- …..-
Lato Robinia a. …10,0 ha .600 kg .6.000 kg …..- …..-
Lato Lipa drobn. …24,0 ha …30 kg ….720 kg ..7.680 ..4.608
Lato póżne Łaki …30,0 ha …15 kg ….450 kg …..- …..-
Lato póżne Las mieszany …80,0 ha …20 kg .1.600 kg …..- …..-
Lato póżne Lucerna …18,0 ha …40 kg ….720 kg ..2.770 ..1.662
Ogółem zasoby …..- …..- …..- …..- 25.476 15.285

Z tej oceny zasobów wynika, że w ciągu roku pszczoły mogłyby zebrać z tego terenu 15 ton miodu. Jeśli pasieka liczy 100 rodzin, to jedna rodzina na własne potrzeby zużywa 90 kg miodu rocznie, czyli w poszczególnych miesiącach :

  • 20-25 kg w kwietniu i maju,
  • 30 kg w czerwcu,
  • 15-17 kg w lipcu,
  • 10-12 kg w sierpniu.

2.3.Pożytki główne
Za okres pożytku głównego uważa się porę masowego kwitnienia najważniejszych w danej okolicy roślin nektarodajnych. Najczęściej jest to okres między 15-25 czerwca i trwa do 10-15 lipca. Okres ten charakteryzuje wzmożony dopływ nektaru do ula, spadek czerwienia, przemijanie nastroju rojowego, włączanie się do pracy bezczynnych poprzednio pszczół rojowych, wzmożona wentylacja gniazda, spadek zawartości dwutlenku węgla w ulu. Wskutek wytężonej pracy ilość pszczół lotnych wymierających w ciągu dnia znacznie przewyższa ilość młodych robotnic wygryzających się z komórek, więc w okresie pożytku głównego rodziny pszczele stopniowo słabną.

Wyróżniamy pożytki występujące w okresach:

  • wczesnowiosennych: okres ten rozpoczyna się w kwietniu i do tych pożytków zaliczamy takie rośliny jak podbiał pospolity, wierzbę, klon zwyczajny i borówkę czarną. Pożytek ten przygotowuje rodzinę do dalszych zbiorów w latach o cieplej i wczesnej wiośnie.
  • w pełni wiosny: w tym okresie dla gospodarki pasiecznej istotne są rzepak i rzepik ozimy, drzewa owocowe, mniszek pospolity. Najodpowiedniejszą metodą dla pasiek wykorzystujących pożytki wiosenne jest zmiana struktury rodzin przez zastosowanie nalotów, dokonywanych w pierwszych dniach rozpoczęcia się wziątka,
  • okresu wczesnoletniego: zaliczamy tu rośliny takie jak koniczyna biała, chwasty polne, gorczyca polna, rzodkiew- świerzpa, chaber bławatek, mlecz polny, żmijowiec zwyczajny, oset, ostrożeń, wyka ozima i jara, koniczyna szwedzka, oraz lipy (stanowią one zdecydowanie najobfitsze pożytki w całym sezonie),
  • pózno letnie: do których zaliczamy: lipy, które kwitną od połowy sierpnia, gryka, lucerna, nostrzyk, rzepak jary, koniczyna czerwona, saradela, wierzbówki, bodziszek łąkowy, trendowniak bulwiasty, szałwia, mięta, mikołajek polny. Korzystanie z pożytku póżno letniego stanowi nie tylko przedłużenie okresu zbioru miodu w sezonie lecz również dodatkowe zródło pyłku niezbędnego do jesiennego rozwoju rodzin i prawidłowej zimowli. Wpływa on dodatnio na przygotowanie rodzin do następnego sezonu
  • okresu jesiennego: kwitną od połowy sierpnia do września. Roślin pożytku jesiennego jest niewiele ale najważniejszymi są wrzosowiska, które zajmują bardzo duże powierzchnie (ok, 2 ml ha) do tego okresu zalicza się również rośliny poplonowe np. facelia błękitna, gorczyca biała, oraz mieszanki tych roślin. Aby w pełni wykorzystać ten okres należy dbać o przedłużenie czerwienia, aby wychodzące z komórki pszczoły mogły zastępować zbieraczki, które łatwo przy tak póznych zbiorach giną

Jak poprawić pożytki dla pszczół.
Przede wszystkim najważniejsze jest właściwe ocenienie pożytków występujących w pobliżu pasieczyska. Jeśli się okaże, że ilość pożytków jest zbyt mała w stosunku do ilości rodzin pszczelich, należy jeśli to możliwie powiększyć bazę pożytkową poprzez dosianie roślin miododajnych oraz nasadzenia drzewek i krzewów miododajnych. Bardzo ważną rzeczą jest obliczenie wstępnej wydajności miodowej roślin i wybranie takich, których plon udaje się najlepiej na danym terenie. Im działka na której zakłada się pasieczysko jest większa, tym pszczelarz ma większe możliwości manewru obsiania roślin miododajnych lub dodatkowego zasadzenia krzewów i drzewek. Przy poprawianiu pożytków dla pszczół pszczelarz powinien się zorientować o terminie kwitnienia pożytków, w taki sposób aby okres kwitnienia nowych pożytków nie zbiegał się w czasie z już występującymi. Najważniejsze jest aby zapewnić pszczołom jak najdłuższy i wydajny czas występowania pożytku, czyli jeśli to możliwe od wczesnej wiosny do jesieni.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s