Ukończył studia na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Wrocławskiego. Następnie był wikarym w Siołkowicach. Starych. W latach 1835 – 1868 był proboszczem parafii katolickiej w Karłowicach k/Brzegu. Później przeniósł się do rodzinnych Łowkowic i wraz z bratankiem Franciszkiem pszczelarzył na rozległej pasiece koło domu. Przy pszczołach pracował aż do śmierci. Zmarł 26 X 1906 r. w Łowkowicach i tam został pochowany. Jan był synem polskich rolników Szymona i Marii z domu Jantoś.

Jan Dzierżan już w dzieciństwie pomagał ojcu w prowadzeniu pasieki pniowej. Jako gimnazjalista kupował książki pszczelarskie i bardzo dokładnie je czytał. Przywoził do domu drzewa owocowe, aby potem pszczoły miały gdzie chodzić po pyłek. Już od małego dziecka interesował się pszczołami i eksperymentował nad wytworzeniem matki. Jako proboszcz prowadził działalność pszczelarską i podjął budowę ula o kilku nadstawkach. Skonstruował ul bliźniak na 2 rodziny, o 2 oczkach i 2 zaworach. Ul ten później zwany był dzierżonem. Dół ula był przeznaczony na czerw a nadstawka na miodnie. Zalecał, aby listewki nie były dłuższe niż 24 cm, bo pszczoły, budowały trutowe komórki, co prowadziło do nastroju rojowego, a z tym wiąże się spadek produkcji miodu.

Jako pierwszy zastosował ramkę, co pomogło pszczołom i pszczelarzowi w pracy.

Największym odkryciem ks. J. Dzierżona było zjawisko partenogenezy czyli dzieworództwo pszczół (rozwój zarodka z jaja niezapłodnionego). Udowodnił, że od woli matki zależy, czy ma się urodzić pszczoła czy truteń. Ksiądz Jan odkrył to w 1835 roku, a ogłosił 10 1at później. Udowodnił , że mleczko i papka wytwarzane są w gruczołach gardzielowych. Ogłosił, że pszczoły w swych organizacjach zmieniają spożyty miód i pyłek na zapasy tłuszczowe. Bazując na wieloletnich obserwacjach doszedł do wniosku, że larwy poszczególnych osobników nie są jednakowo karmione mleczkiem pszczelim. Wyodrębnił dwa rodzaje zgnilca i opisał szczegółowo objawy tych chorób.

Towarzystwa naukowe przyznały mu członkostwa honorowe, a Uniwersytet w Monachium nadał mu tytuł doktora honoris causa. Jego artykuły ukazywały się w języku polskim i niemieckim, publikacje naukowe i popularnonaukowe np. „Nowe udoskonalone Pszczelnictwo Księdza Plebana Dzierżona w Katowicach na Śląsku”.

Pamiątki po ks. J. Dzierżonie przechowywał w Ławkowicach bratanek Franciszek Dzierżon, które przekazał „Narodowi Polskiemu”. Po II wojnie światowej ocalałe pamiątki zgromadzono w latach 60-tych i 70-tych w Muzeum w Kluczborku, a założycielem pierwszego Muzeum Pszczelarskiego w 1882 r. w Warszawie był Kazimierz Lewicki. Ksiądz doktor Jan Dzierżon był światowej sławy pszczelarzem polskim.

Ks. Paweł Śmierzchalski MIC

Advertisements

About lsajdak

Pszczelarsto to moja pasja

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s