Ukończył studia na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Wrocławskiego. Następnie był wikarym w Siołkowicach. Starych. W latach 1835 – 1868 był proboszczem parafii katolickiej w Karłowicach k/Brzegu. Później przeniósł się do rodzinnych Łowkowic i wraz z bratankiem Franciszkiem pszczelarzył na rozległej pasiece koło domu. Przy pszczołach pracował aż do śmierci. Zmarł 26 X 1906 r. w Łowkowicach i tam został pochowany. Jan był synem polskich rolników Szymona i Marii z domu Jantoś.

Jan Dzierżan już w dzieciństwie pomagał ojcu w prowadzeniu pasieki pniowej. Jako gimnazjalista kupował książki pszczelarskie i bardzo dokładnie je czytał. Przywoził do domu drzewa owocowe, aby potem pszczoły miały gdzie chodzić po pyłek. Już od małego dziecka interesował się pszczołami i eksperymentował nad wytworzeniem matki. Jako proboszcz prowadził działalność pszczelarską i podjął budowę ula o kilku nadstawkach. Skonstruował ul bliźniak na 2 rodziny, o 2 oczkach i 2 zaworach. Ul ten później zwany był dzierżonem. Dół ula był przeznaczony na czerw a nadstawka na miodnie. Zalecał, aby listewki nie były dłuższe niż 24 cm, bo pszczoły, budowały trutowe komórki, co prowadziło do nastroju rojowego, a z tym wiąże się spadek produkcji miodu.

Jako pierwszy zastosował ramkę, co pomogło pszczołom i pszczelarzowi w pracy.

Największym odkryciem ks. J. Dzierżona było zjawisko partenogenezy czyli dzieworództwo pszczół (rozwój zarodka z jaja niezapłodnionego). Udowodnił, że od woli matki zależy, czy ma się urodzić pszczoła czy truteń. Ksiądz Jan odkrył to w 1835 roku, a ogłosił 10 1at później. Udowodnił , że mleczko i papka wytwarzane są w gruczołach gardzielowych. Ogłosił, że pszczoły w swych organizacjach zmieniają spożyty miód i pyłek na zapasy tłuszczowe. Bazując na wieloletnich obserwacjach doszedł do wniosku, że larwy poszczególnych osobników nie są jednakowo karmione mleczkiem pszczelim. Wyodrębnił dwa rodzaje zgnilca i opisał szczegółowo objawy tych chorób.

Towarzystwa naukowe przyznały mu członkostwa honorowe, a Uniwersytet w Monachium nadał mu tytuł doktora honoris causa. Jego artykuły ukazywały się w języku polskim i niemieckim, publikacje naukowe i popularnonaukowe np. „Nowe udoskonalone Pszczelnictwo Księdza Plebana Dzierżona w Katowicach na Śląsku”.

Pamiątki po ks. J. Dzierżonie przechowywał w Ławkowicach bratanek Franciszek Dzierżon, które przekazał „Narodowi Polskiemu”. Po II wojnie światowej ocalałe pamiątki zgromadzono w latach 60-tych i 70-tych w Muzeum w Kluczborku, a założycielem pierwszego Muzeum Pszczelarskiego w 1882 r. w Warszawie był Kazimierz Lewicki. Ksiądz doktor Jan Dzierżon był światowej sławy pszczelarzem polskim.

Ks. Paweł Śmierzchalski MIC

About lsajdak

Pszczelarsto to moja pasja

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s